کولوستومی چیست؟ راهنمای کامل جراحی کولوستومی، مراقبت‌ها و عوارض

مقدمه

کولوستومی یکی از روش‌های جراحی مهم در درمان برخی بیماری‌های روده بزرگ است که در آن مسیر طبیعی دفع مدفوع تغییر داده می‌شود. این عمل می‌تواند به‌صورت موقت یا دائمی انجام شود و نقش حیاتی در نجات جان بیماران و بهبود کیفیت زندگی آن‌ها دارد. آشنایی کامل با مفهوم کولوستومی، انواع، مراقبت‌ها و عوارض آن برای بیماران و خانواده‌ها اهمیت زیادی دارد.

---

کولوستومی چیست؟

کولوستومی (Colostomy) عملی جراحی است که در آن بخشی از روده بزرگ (کولون) از طریق یک سوراخ در دیواره شکم به سطح پوست آورده می‌شود. این سوراخ که استوما نام دارد، راه جدیدی برای خروج مدفوع از بدن ایجاد می‌کند.

---

چرا کولوستومی انجام می‌شود؟

کولوستومی معمولاً در شرایط زیر توصیه می‌شود:

• سرطان روده بزرگ یا راست‌روده

• انسداد روده

• سوراخ شدن روده

• بیماری‌های التهابی روده (کرون یا کولیت اولسراتیو شدید)

• آسیب‌های شدید شکمی

• عفونت‌های پیشرفته روده

• دیورتیکولیت پیچیده

---

انواع کولوستومی

1. کولوستومی موقت

در این نوع، پس از بهبود روده یا انجام جراحی ترمیمی، مسیر طبیعی روده دوباره برقرار می‌شود.

2. کولوستومی دائمی

در مواردی که امکان اتصال مجدد روده وجود نداشته باشد، کولوستومی به‌صورت دائمی باقی می‌ماند.

3. تقسیم‌بندی بر اساس محل استوما

• کولوستومی صعودی

• کولوستومی عرضی

• کولوستومی نزولی

• کولوستومی سیگموئید

محل کولوستومی بر قوام و دفعات خروج مدفوع تأثیر دارد.

---

مراحل انجام جراحی کولوستومی

1. بیهوشی عمومی بیمار

2. ایجاد برش در شکم

3. خارج کردن بخشی از روده بزرگ

4. ایجاد استوما و تثبیت آن روی پوست

5. اتصال کیسه کولوستومی

---

مراقبت‌های بعد از عمل کولوستومی

مراقبت از استوما

• تمیز نگه داشتن پوست اطراف استوما

• تعویض منظم کیسه کولوستومی

• بررسی رنگ و شکل استوما (باید صورتی یا قرمز باشد)

رژیم غذایی مناسب

• نوشیدن مایعات کافی

• پرهیز از غذاهای نفاخ در هفته‌های اول

• جویدن کامل غذا

• مصرف تدریجی فیبر

---

عوارض احتمالی کولوستومی

مانند هر عمل جراحی، کولوستومی نیز ممکن است با عوارضی همراه باشد:

• تحریک یا التهاب پوست اطراف استوما

• عفونت

• فتق اطراف استوما

• خونریزی

• انسداد استوما

• مشکلات روانی و کاهش اعتمادبه‌نفس

---

زندگی با کولوستومی

بسیاری از بیماران پس از گذشت دوره تطابق می‌توانند:

• فعالیت‌های روزمره خود را از سر بگیرند

• ورزش کنند

• به کار و سفر ادامه دهند

• کیفیت زندگی قابل قبولی داشته باشند

آموزش صحیح و حمایت روانی نقش کلیدی در سازگاری با کولوستومی دارد.

---

تفاوت کولوستومی با ایلئوستومی

---

جمع‌بندی

کولوستومی یک راهکار درمانی مؤثر برای بسیاری از بیماری‌های جدی روده بزرگ است. با مراقبت صحیح، آموزش مناسب و پیگیری پزشکی، بیماران می‌توانند زندگی فعال و سالمی را پس از انجام این جراحی تجربه کنند.