1404/11/05 11:04:25
پولیپ روده چیست؟ علائم، انواع، خطر سرطان و روشهای درمان
پولیپ روده (Intestinal Polyp) به توده یا زائدهای غیرطبیعی گفته میشود که از دیواره داخلی روده، بهویژه روده بزرگ (کولون)، رشد میکند. بیشتر پولیپها خوشخیم هستند، اما برخی از آنها در صورت عدم تشخیص و درمان بهموقع، ممکن است به سرطان روده بزرگ تبدیل شوند.
پولیپها معمولاً بهآرامی رشد میکنند و اغلب در مراحل اولیه هیچ علامتی ندارند؛ به همین دلیل تشخیص زودهنگام اهمیت بسیار زیادی دارد.
انواع پولیپ روده
پولیپهای روده از نظر ساختار و احتمال بدخیمی به چند دسته تقسیم میشوند:
1. پولیپ آدنوماتوز (Adenomatous Polyps)
-
شایعترین نوع پولیپ
-
احتمال تبدیل به سرطان در صورت عدم درمان
-
نیازمند پیگیری منظم
2. پولیپ هیپرپلاستیک (Hyperplastic Polyps)
-
معمولاً کوچک و خوشخیم
-
خطر سرطانی شدن بسیار کم
3. پولیپهای التهابی
-
اغلب در بیماران مبتلا به بیماریهای التهابی روده مانند کولیت اولسراتیو دیده میشوند
-
بهطور مستقیم سرطانی نمیشوند اما نشاندهنده التهاب مزمن هستند
4. پولیپهای ارثی
-
در برخی سندرمهای ژنتیکی دیده میشوند
-
خطر بالای سرطان روده دارند
-
نیازمند غربالگری زودهنگام هستند
علائم پولیپ روده
در بسیاری از موارد، پولیپ روده بدون علامت است؛ اما در صورت بزرگ شدن ممکن است علائم زیر ظاهر شود:
-
خونریزی از مقعد
-
وجود خون در مدفوع
-
تغییر در عادات دفع (یبوست یا اسهال طولانیمدت)
-
درد یا ناراحتی شکمی
-
کمخونی ناشی از فقر آهن
-
کاهش وزن غیرقابل توجیه (در موارد پیشرفته)
⚠️ نکته مهم: نبود علائم به معنای بیخطر بودن پولیپ نیست.
علت ایجاد پولیپ روده
عوامل متعددی در بروز پولیپهای روده نقش دارند، از جمله:
-
افزایش سن (بالای ۵۰ سال)
-
سابقه خانوادگی پولیپ یا سرطان روده
-
رژیم غذایی پرچرب و کمفیبر
-
مصرف سیگار و الکل
-
چاقی و کمتحرکی
-
عوامل ژنتیکی
تشخیص پولیپ روده
مؤثرترین روش تشخیص پولیپ روده کولونوسکوپی است. در این روش:
-
روده بهطور کامل بررسی میشود
-
پولیپها در همان زمان قابل برداشت هستند
-
نمونه برای بررسی پاتولوژی ارسال میشود
سایر روشهای تشخیصی:
-
سیگموئیدوسکوپی
-
کولونوسکوپی مجازی (CT Colonography)
-
آزمایش خون مخفی در مدفوع
درمان پولیپ روده
برداشت پولیپ (Polypectomy)
در اغلب موارد، پولیپها طی کولونوسکوپی بدون نیاز به جراحی باز برداشته میشوند.
جراحی
در صورتی که:
-
پولیپ بسیار بزرگ باشد
-
مشکوک به بدخیمی باشد
-
یا تعداد پولیپها زیاد باشد
ممکن است جراحی روده لازم شود.
پیگیری منظم
پس از برداشتن پولیپ، انجام کولونوسکوپیهای دورهای ضروری است.
آیا پولیپ روده به سرطان تبدیل میشود؟
همه پولیپها سرطانی نمیشوند، اما:
-
بیشتر سرطانهای روده از پولیپهای آدنوماتوز شروع میشوند
-
روند تبدیل ممکن است ۵ تا ۱۰ سال طول بکشد
-
تشخیص زودهنگام، خطر سرطان را بهطور چشمگیری کاهش میدهد
پیشگیری از پولیپ روده
-
مصرف فیبر کافی (سبزیجات، میوهها، غلات کامل)
-
فعالیت بدنی منظم
-
حفظ وزن مناسب
-
ترک سیگار و الکل
-
انجام کولونوسکوپی غربالگری از سن ۴۵ تا ۵۰ سال
-
بررسی زودهنگام در افراد دارای سابقه خانوادگی
جمعبندی
پولیپ روده یک بیماری شایع اما اغلب بیعلامت است که در صورت بیتوجهی میتواند به سرطان روده بزرگ منجر شود. کولونوسکوپی منظم، تشخیص زودهنگام و برداشت بهموقع پولیپها، بهترین راه پیشگیری از سرطان روده است.