کولیت اولسراتیو چیست؟علائم، علل، تشخیص و روش‌های درمان کولیت اولسراتیو

کولیت اولسراتیو (Ulcerative Colitis) یکی از شایع‌ترین بیماری‌های التهابی روده (IBD) است که باعث التهاب مزمن و ایجاد زخم در مخاط روده بزرگ می‌شود. این بیماری معمولاً به‌صورت دوره‌ای عود کرده و سپس وارد فاز خاموشی می‌شود. تشخیص و درمان به‌موقع کولیت اولسراتیو نقش مهمی در پیشگیری از عوارض جدی و حفظ کیفیت زندگی بیمار دارد.

---

کولیت اولسراتیو چیست؟

کولیت اولسراتیو یک بیماری خودایمنی مزمن است که فقط روده بزرگ (کولون و رکتوم) را درگیر می‌کند. التهاب در این بیماری به‌صورت پیوسته از رکتوم شروع شده و به سمت بالا گسترش می‌یابد و برخلاف بیماری کرون، فقط لایه سطحی مخاط روده را درگیر می‌کند.

---

علائم کولیت اولسراتیو

شدت علائم بسته به میزان درگیری روده متفاوت است.

علائم شایع

• اسهال مزمن

• وجود خون و مخاط در مدفوع

• درد و کرامپ شکمی

• احساس فوریت در دفع

• کاهش وزن

• خستگی و ضعف

علائم شدید

• تب

• کم‌خونی

• درد شدید شکم

• کاهش شدید اشتها

• علائم خارج‌روده‌ای (درد مفاصل، مشکلات پوستی و چشمی)

---

علل و عوامل خطر کولیت اولسراتیو

علت دقیق بیماری هنوز مشخص نیست، اما عوامل زیر نقش دارند:

• اختلال سیستم ایمنی

• زمینه ژنتیکی

• عوامل محیطی

• استرس‌های مزمن

• تغییرات میکروبی روده

---

انواع کولیت اولسراتیو

کولیت اولسراتیو بر اساس محل درگیری به انواع زیر تقسیم می‌شود:

• پروکتیت اولسراتیو: محدود به رکتوم

• پروکتوسیگموئیدیت: درگیری رکتوم و سیگموئید

• کولیت سمت چپ: درگیری بخش چپ روده بزرگ

• پان‌کولیت: درگیری کل روده بزرگ

---

روش‌های تشخیص کولیت اولسراتیو

تشخیص این بیماری بر اساس ترکیبی از روش‌ها انجام می‌شود:

• کولونوسکوپی همراه با نمونه‌برداری

• آزمایش خون (CRP، ESR، کم‌خونی)

• آزمایش مدفوع

• تصویربرداری در موارد خاص

---

درمان کولیت اولسراتیو

هدف درمان کنترل التهاب، کاهش علائم و پیشگیری از عوارض است.

درمان دارویی

• آمینوسالیسیلات‌ها (5-ASA)

• کورتون‌ها در حملات شدید

• داروهای سرکوب‌کننده ایمنی

• داروهای بیولوژیک

درمان غیر دارویی

• رژیم غذایی مناسب

• کاهش استرس

• ترک سیگار (در صورت مصرف)

• پیگیری منظم پزشکی

---

جراحی در کولیت اولسراتیو

در حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد بیماران ممکن است نیاز به جراحی پیدا کنند.
در جراحی، کل روده بزرگ برداشته می‌شود که می‌تواند منجر به درمان قطعی بیماری گردد.

---

عوارض کولیت اولسراتیو

در صورت عدم کنترل مناسب:

• خونریزی شدید

• گشادشدگی سمی روده

• سوراخ شدن روده

• افزایش خطر سرطان روده بزرگ

---

زندگی با کولیت اولسراتیو

با درمان مناسب، اکثر بیماران می‌توانند زندگی طبیعی داشته باشند. پایبندی به درمان، رژیم غذایی مناسب و انجام کولونوسکوپی‌های منظم بسیار مهم است.

---

جمع‌بندی

کولیت اولسراتیو یک بیماری مزمن اما قابل‌کنترل است. تشخیص زودهنگام و درمان اصولی می‌تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کرده و کیفیت زندگی بیماران را به‌طور چشمگیری بهبود بخشد.